Zoektocht naar ‘foute’ oom uit Friesland eindigt 78 jaar later in Ysselsteyn: ‘Krist Hoek’ bleek Hoeke Krist

De Limburger, zaterdag 4 juni 2022 | door Leon Janssen

Hoeke Krist in Waffen SS-uniform,
in de rang van SS-Schütze. (ingekleurd)

Broer en zus troosten elkaar tijdens het weerzien na 78 jaar. Afbeelding: Stefan Koopmans

De jonge Fries Hoeke Krist meldde zich in de oorlog vrijwillig bij de Duitse SS. In oktober 1944 werd hij zonder proces geëxecuteerd. Onbekend met dit lot, was zijn familie sindsdien op zoek naar hem.

De 65-jarige Hoeke Krist staat op de Duitse begraafplaats in Ysselsteyn hij het graf van zijn oom met precies dezelfde naam. De oud-politieman uit de buurt van Dokkum herinnert zich nog goed dat hij in zijn jeugd met zijn vader en moeder in binnen- en buitenland Duitse begraafplaatsen bezocht. In de Duitse Eifel en in het Belgische Bastogne. Ook was hij verschillende keren met zijn ouders in Ysselsteyn. In de hoop er het graf van zijn oom te vinden of een aanwijzing te krijgen wat er met hem was gebeurd en of hij misschien nog wel in leven was. De zoektocht bleef zonder resultaat.

Grafkruis
Totdat hij een bericht kreeg van Fred van den Munckhof en Richard Schoutissen van de Stichting Oorlogsslachtoffers uit Deurne. Ze hadden op de begraafplaats in Ysselsteyn een grafkruis gevonden met daarop de naam Krist Hoek. Ze begonnen een onderzoek naar de man daarachter. Via allerlei archieven stuitten ze op een oud politierapport uit het Gelderse Lunteren. In dat rapport stond echter de naam Hoeke Krist en niet Krist Hoek, zoals op het kruis stond. Hoeke Krist was de zoon van een arme veenboer in Nij Beets in Friesland. In de Tweede Wereldoorlog meldde hij zich als vrijwilliger aan bij de gevreesde Duitse SS-troepen. “Daar werd hij ingedeeld hij het NSKK, het National Socialistische Kraftfahrer Korps”, zegt Van den Munckhof “Hij was dus waarschijnlijk chauffeur. Op Dolle Dinsdag, toen iedereen dacht dat Nederland snel bevrijd zou zijn, trok Krist zijn uniform uit en meldde zich als onderduiker bij een boer in Lunteren. Daar mocht hij blijven, maar toen de bevrijding nog op zich liet wachten begon hij verdachte vragen te stellen. Waar zich joodse onderduikers bevonden bijvoorbeeld. De boer schakelde daarop de Binnenlandse Strijdkrachten in.” Die zouden Krist daarop hebben meegenomen en schoten hem dood “Krist vroeg kort voor zijn dood nog of hij een brief mocht schrijven naar zijn ouders”, weet Van den Munckhof uit het politierapport. “Dat mocht, maar de brief is nooit verstuurd en werd kapot gescheurd. Nadat hij was doodgeschoten, is zijn lijk in het veld begraven” Jaren na de oorlog werden de overblijfselen weer opgegraven en naar Ysselsteyn gebracht. En nu, bijna 78 jaar later, staan Hoeke Krist, zijn zus Sietske en haar man hij het graf van hun oom. “We weten dat hij in de oorlog ‘fout’ is geweest”, zegt Krist.

Dankbaar
“Daar schaamden we ons ook wel voor. Maar al die jaren bleef bij ons in het hoofd hangen wat er met oom Hoeke was gebeurd. Bij opa, mijn vader en ook bij ons. Het raakte ons. Opa, die bij ons in huis woonde, pleegde zelfmoord; hij kon er niet mee omgaan. Vader overleed in 2002. Dat onze oom nu gevonden is, vinden we geweldig. We zijn daar erg dankbaar voor. Dit is het weerzien waar we jaren naar uit hebben gezien. Dan gaat er veel door je heen. Ook waarom het zo lang heeft moeten duren. We hadden opa en vader graag nog willen vertellen, dat we hem eindelijk gevonden hebben.” “Dat heb ik net nog gedaan toen we hij het kruis stonden”, fluistert Sietske.

De familie plaatste bloemen en foto’s van de ouders, de broer en de zus van Hoeke Krist.
Op het kruis de verkeerde naam. Afbeelding: Stefan Koopmans