Oorlogsmonument “Het Rijtven”

⬇︎ klik op de foto van een bemanningslid om zijn persoonlijke gedenkpagina met aanvullende informatie te bekijken

Lawrence

Harry

Jack

Geoffrey

Percy

Vernon

Het gedenkteken, dat de vorm heeft van een vliegtuig, werd ontworpen en vervaardigd door cliënten van Art’ORO, dat deel uitmaakt van de Stichting ORO, wat staat voor Othmarus Rijtven Organisatie. Deze stichting is een zorgaanbieder die gespecialiseerd is in de zorg, ondersteuning en begeleiding van mensen van alle leeftijden met een verstandelijke beperking of een ontwikkelingsachterstand.

Hier komen we samen om stil te staan bij het verleden, een verleden dat ons nog steeds raakt, inspireert en ons eraan herinnert hoe kostbaar vrijheid is. Op deze plek, waar nu zorg, steun en medemenselijkheid centraal staan, herdenken we de strijd voor vrijheid, de offers die daarvoor zijn gebracht, en de levens die verloren gingen.

Hoewel Het Rijtven, zoals we het nu kennen, tijdens de oorlog nog niet bestond als de gemeenschap die het vandaag is, draagt het een bijzonder verhaal met zich mee. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden hier, net als op zoveel andere plaatsen, mensen met een verstandelijke beperking ontmenselijkt, gedeporteerd en in veel gevallen onderworpen aan wrede medische experimenten. Hun levens werden gezien als minder waardevol (Untermenschen) en ze werden het slachtoffer van een afschuwelijk regime dat de meest kwetsbaren niet spaarde. Dit kunstwerk en deze plaquette eren niet alleen degenen die voor onze vrijheid vochten, maar ook de vele mensen die door hun kwetsbaarheid onrecht is aangedaan.

Hoewel mensen met een verstandelijke beperking of psychische aandoening tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland niet doelbewust werden vermoord, zijn veel personen uit de gehandicaptenzorg en de geestelijke gezondheidszorg tijdens de Tweede Wereldoorlog omgekomen. Voornamelijk door gebrek aan personeel, voedsel, ruimtegebrek en verwaarlozing omdat ze door de Duitse bezetter als minderwaardige Untermenschen (ondermensen) werden gezien. Voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werden in Duitsland al honderdduizenden mensen die in instellingen verbleven, verplicht gesteriliseerd en tijdens de Tweede Wereldoorlog zelfs in gaskamers of door opzettelijke uithongering vermoord. 

Het kunstwerk is meer dan een symbool. Het is een creatie van atelier Art’ORO, waarin vele kunstenaars hun hart en ziel hebben gelegd. Elk onderdeel vertelt een verhaal, verweven met de historie van deze plek en de mensen die het gemaakt hebben. Wat dit kunstwerk zo bijzonder maakt, is het cockpitlampje dat is verwerkt in het “vliegtuig”, een lampje dat hier vlakbij is gevonden. Het lampje is afkomstig van het vliegtuig dat tijdens de oorlog verongelukte. Het is een tastbare herinnering aan de tragedie van die tijd, maar ook aan de hoop en de vrijheid waarvoor werd gestreden. Het vliegtuig staat symbool voor de reis die velen nooit hebben kunnen afmaken, en het licht in de cockpit herinnert ons aan hun moed en opoffering.

Hier eren we niet alleen de helden die met wapens vochten, maar ook de mensen die zonder enige vorm van bescherming, door hun kwetsbaarheid, slachtoffer werden van de oorlog. Dit kunstwerk is een eerbetoon aan hen allen, aan degenen die hun leven gaven voor onze vrijheid, en aan degenen die diezelfde vrijheid nooit hebben mogen ervaren.

Laten we bij het zien van dit prachtige kunstwerk en de plaquette niet vergeten waarom we hier zijn: om te herdenken, om te waarderen wat we hebben, en om te blijven streven naar een wereld waarin ieder mens, ongeacht zijn of haar kwetsbaarheid, in vrijheid kan leven.

Video impressie

Fotoimpressie