Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Erwin Michael Joseph

Naam : Joseph
Voornamen : Erwin Michael
Roepnaam : Michael
Geboortedatum : 23-09-1925
Geboorteplaats : Berlin-Charlottenburg (Duitsland)
Wonende : Scheldeplein 8 III te Amsterdam, ondergedoken te Deurne
Rang / Beroep : –
Identiteitsplaatje : –
Eenheid : –
Overlijdensdatum : 16-09-1942
Overlijdensplaats : Deurne
Doodsoorzaak : vermoord
Begraafplaats Protestantse Begraafplaats te Deurne
Gedenkplaats : –

Overige informatie

Zoon van Kurt Joseph en Elly Joseph-Glogau (later Elly Graumann-Glogau), stiefzoon van Heinz Graumann.

Tegen betaling van fl. 10.000,00 werd door Henk Brandhorst en Arie van Hemert aan de familie Graumann beloofd om deze, verborgen in een Duitse tankwagen, naar Zwitserland te vervoeren om zo aan de Jodenvervolging te ontkomen. Na een aanbetaling van fl. 6.000,00 aan Henk Brandhorst werd de familie Graumann verborgen en ondergebracht bij Henk van den Oudenalder in de Bilt. Na enkele weken werd de familie Graumann, zonder haar bagage, naar Deurne overgebracht waar Henk Brandhorst en Arie van Hemert de hulp kregen van Josephus Mathias Pius Germanus Maria Peerbooms. Het gezin kwam terecht in een badhuisje van “Kavirondo” in het Brandsma’s Bos te Vlierden (zie foto), een voormalige speeltuin met zwembad welke de Helmondse kapelaan Brandsma voor de oorlog liet aanleggen voor de jeugd.

Kennelijk ging er iets mis want volgens Henk Brandhorst, zo verklaarde hij na de oorlog, was er gevaar voor verraad en hadden hij en Josephus Mathias Pius Germanus Maria Peerbooms besloten om zich van de Joden te ontdoen. De familie Graumann werd toegezegd dat ze bij boeren zouden werden ondergebracht en derhalve in de nachtelijke uren individueel zouden worden weggeleid.

Henk Brandhorst verklaarde hierover, tijdens een rechtszitting in 1946:

“…dat hij op een avond in September 1942 in een bosch onder de gemeente Deurne den Joodschen jongen Michael Joseph met een ijzeren hanger, tevoren voor dit doel aangeschaft, met alle kracht op het hoofd heeft geslagen, met de bedoeling dien jongen te dooden; dat hij dat plan eenige dagen tevoren had beraamd in rustig overleg met een zekeren Peerbooms; dat zij daartoe tevoren de kuil hadden gegraven, alwaar het lijk zou worden geborgen; dat hij dien jongen, vanuit een zomerhuisje in een bosch onder Deurne naar dien plek heeft geleid, onder voorgeven hem naar een veilig onderduikadres te brengen; dat, hij vervolgens dien jongen heeft verzocht te gaan zitten, en hem daarop achter hem staande, op het hoofd heeft geslagen als voorzegd; dat hij kort nadat hij Michael aldus had geslagen, en nadat hij diens pols gevoeld had en deze niet voelde kloppen, dien jongen, dien hij toen voor dood hield, in genoemden kuil, met behulp van Peerbooms, heeft begraven…”

Henk Brandhorst en Josephus Mathias Pius Germanus Maria Peerbooms waren van voornemens om ook de rest van de familie Graumann te vermoorden maar, mogelijk door hun gruwelijke ervaring met de moord op Erwin Michael Joseph, werd hiervan afgezien en kwamen Heinz en Elly Graumann uiteindelijk bij Harry Janssen in de Zeilberg terecht. Bij Harry Janssen aangekomen ontmoetten ze ook de familie Heppner, die ook bij Harry Janssen zaten ondergedoken en waarmee ze hadden afgesproken om naar Zwitserland te vluchten.  Henk Brandhorst en Josephus Mathias Pius Germanus Maria Peerbooms hebben ze daarna nooit meer teruggezien. Enkele dagen later hoorden Heinz en Elly Graumann uit monde van Arie van Hemert, die inmiddels door Henk Brandhorst was ingelicht, dat hun zoon inderdaad vermoord werd.

Het stoffelijk overschot van Erwin Michael Joseph werd ergens in de bossen van Vlierden begraven (zie foto), zijn graf werd na de oorlog op 23-06-1945 door de inmiddels gearresteerde Henk Brandhorst aangewezen waarna het stoffelijk overschot werd herbegraven naar de Protestantse Begraafplaats te Deurne. Henk Brandhorst werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van zes jaar, waarvan hij er slechts drie heeft uitgezeten. Elly Joseph-Glogau, de moeder van Erwin Michael Joseph, pleegde kort na de oorlog in Amsterdam zelfmoord.

Erwin Michael Joseph ligt nu begraven op de Protestantse Begraafplaats in Deurne. Een bordje vertelt dat dit graf, hoewel niet helemaal juist, het kleinste joodse kerkhof van Nederland is. De grond waarop het graf zich bevindt werd namelijk, voor een symbolisch bedrag, door het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap aangekocht. Met de markering rond het graf, d.m.v. een ligusterheg, werd vervolgens een Joodse begraafplaats op de Protestantse begraafplaats gecreëerd.

De symbolen op de grafsteen, een ster en een kruis, passen niet bij een Joods graf en derhalve werd het graf van Erwin Michael Joseph niet binnen het Stenen-Archief opgevoerd. Het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap is hier destijds op gewezen maar zolang het rechtopstaande gedeelte van de steen niet wordt verruild door een beter bij het Jodendom passend symbolisme, zoals bijvoorbeeld een Davidster, zal het graf ook niet binnen het Stenen-Archief worden opgevoerd.

 

Heinz Graumann (stiefvader van), Elly Glogau (moeder van) Erwin Michael Joseph

Schuiladres bij “Kavirondo”, het badhuisje in het Brandsma’s Bos te Vlierden

De plaats delict, het voormalige graf van Erwin Michael Joseph

Henk Brandhorst

Josephus Mathias Pius Germanus Maria Peerbooms, alias Don Jozé

In het boek “Moord op een onderduiker” schetst historicus Henny Brandhorst de toedracht van de dood van Michael.